DEFTER TUTMA SORUMLULUĞU

1. Defter Tutma Sorumluluğu: Defter tutma, işletmede meydana gelen parasal işlemlerin belli bir düzen içerisinde ticari defterlere yazılmasını ifade eder. Devlet harcamalarının karşılandığı, en büyük kaynak vergidir. Vergi para demektir. O halde kazanç elde eden bütün gerçek ve tüzel kişilerin kazançları üzerinden ödeyecekleri vergi devleti yakından ilgilendirir. Devlet kişilerin vergi karşısındaki durumlarını, verginin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını işletmenin tuttuğu ticari defter ve belgelerden öğrenir ve takip edebilir.

Bu nedenledir ki Vergi Usul Kanunumuz içinde ticari defter ve belgeler önemli yer tutmaktadır. (171-242. maddeler arasındaki toplam 72 madde ticari defter ve belgeler ile ilgili düzenlemeleri kapsar.) Defter tutma olayını bir de defter tutan kişi yönünden ele alırsak; Ticari defterlerini ticari belgelere dayanarak yasaların istediği şekilde tutan bir işletme sahibi, defterde yer alan kayıtlara bakmak suretiyle:




>> Amortisman
>> Anonim Şirketler
>> Asgari Geçim İndirimli Bordro
>> Asgari Ücret - AGİ
>> AŞ Kar Dağıtımı Kayıtları
>> Ay Sonu KDV Tahakkuku
>> Aylık Ücret Bordrosu
>> Bilanço
>> Bilanço Örneği
>> Bilançonun Düzenlenmesi
>> Büyük Defter
>> Çözümlü Monografi Örneği
>> Defter Tutma Sorumluluğu
>> Döviz İşlemleri Muhasebe
>> E-Bildirge
>> Enflasyon
>> Envanter İşlemleri
>> ETA SQL Programı Kurulumu
>> Fatura
>> FİFO Yöntemi
>> Geçici Vergi Beyannamesi
>> Gelir Tablosu
>> Gider Dağıtımı ve Tablosu
>> Girişimci (Müteşebbis)
>> İhbar Tazminatı
>> İşletme Defteri Kayıtları
>> KDV Beyannamesi Düzenleme
>> KDV Hesaplama
>> Kıdem Tazminatı
>> Kooperatiflerin Kuruluşu
>> Maliyet Muhasebesi Hesapları
>> Mikro Programı Kurulumu
>> Mizan
>> Muhasebe Fişleri
>> Muhasebe Denetimi
>> Muhasebenin Tanımı
>> Muhasebenin Temel Kavramları
>> Muhtasar Beyanname
>> Resmi Yazılar
>> Sürekli Aralıklı Envanter
>> Şirket Kuruluş İşlemleri
>> Tek Düzen Hesap Planı
>> Ticari İşletme ve Tacir
>> Ücret Bordrosu Düzenleme
>> Ücret Bordrosu Muhasebe Kayıtları
>> Vergi Levhası
>> Yevmiye Defteri
>> Yönetimin Anlamı
>> Yüzde Hesaplama



- İşletmesinin kar-zarar durumunu öğrenir,
- Satacağı malların maliyet fiyatını, dolayısıyla satış fiyatını bilir,
- İşletmesi ile ilişkisi olan kişilerle, arasındaki borç alacak tutarlarının ne olduğunu öğrenir,
- Devletine ödeyeceği vergi tutarını bilir,
- İstatistiksel bilgi elde eder,
- Önceki dönemlerle içinde bulunduğu dönemi karşılaştırma imkanı bulabileceğinden işletmesinin verimini arttırıcı kararlar alır,
- Anlaşmazlık durumunda bu defter ve belgelerini ispat aracı olarak gerekli mercilere sunar.

2. Defter Tutacaklar: Kimlerin ticari defter tutmak zorunda olduğu VUK’ un 172. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre:

Ticaret ve sanat erbabı: Ticari kazanç elde eden gerçek kişi tacirlerdir.

Ticaret şirketleri: Gerçek ya da tüzel kişilerin bir araya gelerek TTK hükümleri çerçevesinde oluşturmuş oldukları ortaklıklar.

İktisadi kamu müesseseleri: Devlete, özel idarelere, belediyelere ve diğer kamu idare ve kuruluşlarına ait ve tabi olup faaliyetleri devamlı bulunan ticari, sınai ve zirai işletmeler.

Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler: Dernek ve vakıflara ait veya bağlı olan işletmeler.

Serbest meslek sahipleri: Ticari mahiyette olmayan işleri, bir işverene bağlı olmadan, kendi nam ve hesabına yapan, ilmi, mesleki bilgisi ile para kazanan kişilerdir.

Çiftçiler: Zirai faaliyetle uğraşanlar. Defter tutmak zorundadırlar.

3. Defter Tutmayacaklar: Yukarıda belirttiğimiz kişi ve kuruluşlardan, VUK ‘un 173. maddesinde belirtilen şartları taşıyanlar ticari defter tutmak zorunda değillerdir. Bu şartlar kanunda şu şekilde sıralanmıştır.

Gelir vergisinden muaf olan esnaf: İşyeri açmadan, işçi çalıştırmadan, pazar takibi yapmadan, motorlu araç kullanmadan değeri yüksek olmayan malları kendi adına üreten ya da alıp satan kişiler gelir vergisinden muaf oldukları için ticari defter tutmazlar.

Gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler: Gelir Vergisi Kanunumuzun 54. maddesinde belirtilen işletme büyüklüklerini aşmamış olan çiftçiler stopaj yoluyla vergilendirildikleri için ticari defter tutmazlar.

Gelir vergisi kanunumuza göre kazançları basit usulde tespit edilenler: Ticari kazançları basit usulde vergilendirilenler ticari defter tutmazlar. Basit usulde vergilendirilmek için Gelir vergisi kanunumuzun 47 ve 48. maddelerinde belirtilen genel ve özel şartları taşımak gerekir.

Kurumlar vergisinden muaf olan:
- İktisadi kamu müesseseleri
- Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler

Genel olarak kamu idare ve müesseseleri tarafından genel insan ve hayvan sağlığını koruma amaçlı, toplumsal amaçlı, eğitim amaçlı işletilen kurumlar, dernek ve vakıflara ait olup bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar olup Kurumlar vergisi kanunumuzun 4. maddesinde detaylı olarak belirtilmiştir. Bu müessese ve işletmeler de ticari defter tutmazlar.

Yukarıdaki istisna hükümlerinin gelir veya kurumlar vergilerinden muaf olmakla beraber diğer vergilerden birine tabi olanlar bu muafiyetin dışındadır.

4. Tutulması Zorunlu Defterler: Tüccarlar defter tutma bakımından iki sınıfa ayrılmıştır. (VUK madde 176) Her sınıfın defter tutma şekli ve tutmuş olduğu defterler birbirinden farklıdır. Buna göre;

- Birinci sınıf tüccarlar Bilanço esasına göre,
- İkinci sınıf tüccarlar ise İşletme hesabı esasına göre defter tutarlar.

4.1. Birinci Sınıf Tacirin Tutması Gereken Defterler: Bilanço usulüne göre defter tutması gereken birinci sınıf tacirlerin kimler oldukları Vergi Usul Kanunumuzun 177. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre 2014 yılı için:

2014 Yılı Bilanço hesabı esasına göre defter tutma hadleri (Madde 177):

1- Yıllık;
- Alış tutarı 150.000 TL
- Satış tutarı 200.000 TL
2- Yıllık gayrisafi iş hasılatı 80.000 TL
3- İş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 150.000 TL

Güncel defter tutma hadleri >>>>>

Birinci sınıf tüccar sayılıp bilanço esasına göre aşağıdaki defterleri tutarlar:

- Yevmiye defteri
- Büyük defter (Defteri kebir)
- Envanter defteri

sayfa 1

sonraki sayfa >>>>>

<< Tacirin sorumlulukları >>




facebooktwitter+googleyoutube