TİCARİ HESAPLAMALAR

Yüzde ve Binde Kavramı: Muhasebe derslerinde bu hesaplamalar çok sık kullanılmaktadır. Yüzde ve binde kavramları iş ve ticaret hayatında bazı sayısal değerlerin karşılaştırılmasında kullanılır. Bu değerler karşılaştırılırken yüz sayısı ya da bin sayısı temel olarak alınır ve gerekli işlemler yapılır. Yüzde % şeklinde, binde ise %0 şeklinde gösterilir.

Muhasebe derslerinde, vergi, zam, iskonto ve özellikle KDV hesaplama, yüzde ve binde hesaplamaları çok sık kullanılır.

Yüzde (%) = 1/100
Binde (%0) = 1/1000

Basit Yüzde Hesaplama: Ticari hayatta bazı sayısal değerlerde 100 sayısı esas alınarak karşılaştırma yapılır. Bu karşılaştırma sonucunda istenen değerler hesaplanır.

Yüzde (%) Tutarının Hesaplanması: Yüz sayısı esas alınarak belirlenen tutarın hesaplanmasıdır.

Kısayol hesaplamadaki mantık şöyledir: bir sayının ilk önce % 10'u veya % 1'i bulunur. Bu sayıları bulmak çok kolaydır.

%10'nu bulmak için sayıdan bir sıfır veya sıfır yoksa bir virgül atmak gerekir.

%1'ini bulmak için sayıdan iki sıfır veya sıfır yoksa iki virgül atmak gerekir.

Daha sonra istenen yüzdelik dilime ulaşılabilir. Mesela %20'si istenirse, %10'un iki katıdır, %40'ı istenirse %10'un 4 katıdır vb.

Örnek: 800 sayısının %10'u = 80 dir. %1'i ise = 8 dir.

%20'si = 80 x 2 = 160 olur.

%40'ı = 80 x 4 = 320 olur.

%5'i = 80 sayısının yarısıdır = 80/2 = 40 olur.

%3'ü = 8 x 3 = 24 olur.

%15'i = 80 + 40 = 120 olur.

ve bunun gibi örnekleri çoğaltabiliriz.

 

Örnek: Tanesini 200 TL ye sattığı mallara % 10 zam yaptığına göre yaptığı zam tutarı ne kadar olur?

Normal Hesaplama	Kısayol Hesaplama
200 x % 10 = 200 x 10 =         100 200 x 10 =     100 2000 =  100 20 TL zam	200 sayısının %100 ü sayının kendisidir = 200 %100 ile %10 arasında bir sıfır eksilme var ise 200 sayısının %10 u sayının bir sıfır eksilmesidir = buna göre = 200 den bir sıfır eksildiğinde 20 TL zam

Örnek: Tanesini 700 TL ye sattığı mallara % 20 indirim yaptığına göre yaptığı indirim tutarı ne kadar olur?

Normal Hesaplama	Kısayol Hesaplama
700 x % 20 = 700 x 20 =         100 700 x 20 =     100 14000 =  100 140 TL indirim	700 sayısının %100 ü sayının kendisidir = 700 %100 ile %10 arasında bir sıfır eksilme var ise ilk önce %10 u bulunur = 700 sayısının %10 u sayının bir sıfır eksilmesidir = buna göre = 700 den bir sıfır eksildiğinde 70 olur %20 ile %10 un iki katıdır. Yani sayının da iki katı olur = buna göre = 70 x 2 = 140 TL indirim

 

KDV Dahil Fiyat: Mal ve Hizmet Bedeline KDV tutarının eklenmiş halidir.

KDV Hariç Fiyat: Mal ve Hizmet Bedeline KDV tutarının eklenmemiş halidir.

KDV Dahil Fiyat: Mal ve Hizmet Bedeli x (1+KDV Oranı)

KDV Dahil fiyattan KDV hariç fiyatın bulunması: KDV Dahil Fiyat/(1+KDV Oranı )

Sadece KDV tutarını hesaplamak için mal ve hizmet bedeli ile KDV oranını (%1, %8, %18) çarpmamız yeterli olacaktır.

KDV Dahil fiyatı bulmak için mal ve hizmet bedeli ile ( 1+KDV oranı) 1,01-1,08-1,18’le çarparız.

KDV dahil fiyattan mal ve hizmet bedelini hesaplamak için KDV dahil fiyatı (1+KDV oranı) 1,01-1,08- 1,18’e böleriz.