Bunun yanında Arsanın, satın alma tarihinden itibaren 4 yıl içinde müteahhide verilmesi olayında,daire ve dükkanların yine bu süre içinde ”kat irtifakı kurulmuş” ya da tamamlanıp “iskanı alınmış” durumda satılmasından doğan kazanç “değer artış kazancı olarak vergilendirilir. Kazancın hesaplanması sırasında arsanın iktisap (edinme) bedeli (gayrimenkulun elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere) Devlet İstatistik Enstitüsü’nce belirlenen TEFE ‘deki artış oranında artırılır. Böylelikle satış tarihi itibariyle, arsanın gerçek maliyeti bulunur.
Arsa karşılığında alınan daire ve dükkanların, 4 yıl geçtikten sonra satılması olayında vergilendirme yönünden, bir kişinin arsası karşılığında kat sahibi olması, servetin biçim değiştirmesi olduğundan dairelerin satışından elde edilen kazanç, değer artış kazancı olmamaktadır.
Örnek: HG 6 yıl önce yatırım amacıyla aldığı arsayı, 2006 yılında kat karşılığı müteahhitle anlaşmıştır. Müteahhit aldığı arsa üzerine 20 adet daire, 4 adet işyeri yapacaktır. Arsa sahibine 10 daire 2 işyeri verecektir.
a- Kişisel Servete dahil arsanın Müteahhite kat karşılığı verilmesinde vergileme:Müge Günay ‘nın kişisel servetine dahil arsayı kat karşılığı müteahhide vermesi G.V. Kanunun 80/6. maddesi uyarınca 4 yılı geçmiş olması nedeniyle değer artış kazancı olarak vergilendirilmeyecektir.
b- Müteahhidin vergilendirilmesi:Yukarıdaki örneğe devam edersek müteahhit yukarıdaki arsayı 2006 yılında 10 daire 2 işyeri karşılığında alarak, 2006 yılında inşaata başlamış, 2007 yılında bitirerek 20 daire ve 4 işyeri yapmıştır. Anlaşmaya göre 10 daireyi ve 2 işyerini arsa sahibine devretmiş, kalan daireleri ve 1 işyerini 2007 yılında satmıştır.
Müteahhidin yaptığı daire ve işyerlerine yapılan giderlerin muhasebe kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.
2006 yılında yapılan harcamalar:
| |
Tutar |
KDV |
| İnşaat malzemesi |
800.000 |
144.000 |
| İşcilik |
200.000 |
- |
| Genel Üretim Gideri |
75.000 |
13.500 |
| Genel Giderler |
20.000 |
3.600 |
| Pazarlama Giderleri |
6.000 |
1.080 |
| Finasman Giderleri |
30.000 |
- |
Not: Yukarıda alınan inşaat malzemesinin 600.000 TL sini 2006 yılında inşaatta kullanmış, 200.000 TL lik kısmı 2007 yılına devretmiştir.
1. İlk madde ve malzeme alış kaydı
| Mad. No |
AÇIKLAMA |
BORÇ |
ALACAK |
| 1 |
..................................../......................................
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
100 Kasa Hesabı
İnşaat malzemelerinin alış kaydı
|
800.000
144.000
|
944.000
|
2. İlk madde ve malzemenin inşaatta kullanılması
| 2 |
..................................../......................................
710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Hesabı
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
İlk madde ve malzemeden yıl içinde inşaatta kullanılan kısmı
|
600.000
|
600.000
|
3. Üretimde kullanılan giderlerin alış kaydı
| 3 |
..................................../......................................
720 Direkt İşcilik Giderleri Hesabı
730 Genel Üretim Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
780 Finansman Giderleri Hesabı
100 Kasa Hesabı
Yıl içinde yapılan harcamaların kaydı
|
200.000
75.000
13.500
20.000
3.600
6.000
1.080
30.000
|
349.180
|
| 4 |
..................................../......................................
151 Yarı Mamul Üretim Hesabı
711 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Yansıtma Hs
721 Direkt İşcilik Giderleri Yansıtma Hs
731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hs
Devam eden inşaat hesabındaki giderlerin yıl sonu yarı mamul hesabına devri
|
875.000
|
600.000
200.000
75.000
|
| 5 |
..................................../......................................
711 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Yansıtma Hs
721 Direkt İşcilik Giderleri Yansıtma Hs
731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hs
710 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Hs
720 Direkt İşcilik Giderleri Hs
730 Genel Üretim Giderleri Hs
Yarı mamul hesabına atılan gider hesaplarının
kapatılması
|
600.000
200.000
75.000
|
600.000
200.000
75.000
|
| 6 |
..................................../......................................
631 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hs
632 Genel Yönetim Giderleri Hs
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri Hs
771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hs
761 Paz. Satış Dağıtım Giderleri Yansıtma Hs
781 Finansman Giderleri Yansıtma Hs
Faaliyet giderlerinin gelir tablosu hesablarına devri |
6.000
20.000
30.000
|
6.000
20.000
30.000
|
| 7 |
..................................../......................................
771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hs
761 Paz. Satış Dağıtım Giderleri Yansıtma Hs
781 Finansman Giderleri Yansıtma Hs
770 Genel Yönetim Giderleri Hs
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hs
780 Finansman Giderleri Hs
Faaliyet giderleri hesabının kapanış kaydı |
6.000
20.000
30.000
|
6.000
20.000
30.000
|
| 8 |
..................................../......................................
190 Devreden KDV Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
KDV beyannamelerinin beyanı sırasında yapılan kayıtlar
|
162.180
|
162.180
|
| 9 |
..................................../......................................
690 Dönem karı veya zararı Hesabı
631 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri
632 Genel Yönetim Giderleri
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri
Faaliyet giderlerinin K/Z Hesabına devri kaydı
|
56.000
|
6.000
20.000
30.000
|
| 10 |
..................................../......................................
692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı
690 Dönem karı veya zararı Hesabı
Dönem K/Z hesabının Dönem net Kar Zarar hesabına
devri
|
56.000
|
56.000
|
| 11 |
..................................../......................................
591 Dönem Net Zararı Hesabı
692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı
Dönem zararının Bilanço hesabına devri
|
56.000
|
56.000
|
Yukarıdaki kayıtlar sonucu Müteahitin 31.12.2006 itibariyle hesap durumu özetle aşağıdaki gibidir:
| 150 hesabın borç bakiyesi |
200.000 TL |
| 151 hesabın borç bakiyesi |
875.000 TL |
| 591 Dönem Net Zararı |
56.000 TL |
| 190 Devreden KDV |
162.180 TL dir. |
Müteahhit Gelir Vergisi mükellefi olup, yukarıdaki kayıtlara göre 2006 yılı için 2007 yılın Mart ayının 15’ine kadar gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir.
Müteahhidin yaptığı inşaat işi G.V. Kanunundaki yıllara sari inşaat işi değildir. Yıllara sari inşaat işi olarak kabul edilebilmesi için; İşin inşaat işi olması, yıllara sari olması ve taahhüt edilmiş olması şartlarını birlikte taşımış olması gerekmektedir. Bu örneğimizde
taahhüt yoktur.
Örneğimizde inşaat işi 2006 de başlayıp, 2007 yılında bitmişse de yıllara sari olarak kabul edilmemektedir.
Bu işlem, inşaat imalat işi gibi düşünülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla yukarıdaki kayıtlara göre Gelir Tablosu ve bilanço çıkartılarak gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.
Çıkarılan Bilançoda;
İlk Madde malzeme (stok) : 200.000
Yarı mamuller (stok) : 875.000
Dönem Net zararı : 56.000
Devreden KDV : 162.180 TL olarak yer almalı
Gelir tablosunda da;
Faaliyet giderlerinden kaynaklanan (Genel Yönetim Giderleri-Pazarlama Giderleri- Finansman giderleri) 56.000 YTL, dönem zararı olarak yer almalıdır.
2006 yılı için verilen gelir vergisi beyannamesinde 56.000 TL zarar beyan edilmelidir.
sayfa 2
<<<<< önceki sayfa
<< İnşaat Muhasebesi >>
|