muhasebe
muhasebe dersleri

SERBEST MESLEK KAZANÇ DEFTERİ

1. Serbest Meslek Sahipleri Tanımı: Kendi şahıslarına, belli bir kuruluşa bağlı olmadan kendi mesleki yeterliliklerine göre ticari mahiyette olmayan,serbest olarak çalışan kişilere denir. Bunlar, doktor, avukat, eczacı, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ve diş doktorları gibi kişilerdir. Serbest meslek sahipleri serbest meslek kazanç defteri tutar.

2. Serbest Meslek Kazancı Tanımı: Bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden, bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark serbest meslek kazancıdır.

REKLAM

Serbest meslek kazancı, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tutulan serbest meslek kazanç defteri üzerinden tespit edilir. Kollektif, adi komandit ve adi şirketler de serbest meslek kazançlarını serbest meslek kazanç defterine göre tespit ederler.

Serbest meslek kazanç defterinde kayıtlar, tek taraflı yani basit usulde kayıt yöntemine göre yapılır.

Serbest meslek kazanç defterinde işletme defteride olduğu gibi gider ve gelir tarafı olmak üzere iki tarafı bulunmaktadır.

3. Gider Kavramı: Serbest meslek faaliyeti ile doğrudan ilgili ve faaliyetin yürütülmesi ve kazancın doğması için zorunlu olan harcamaları gider olarak değerlendirebiliriz. Bu kapsamda kira, aydınlatma, ısıtma, telefon, kırtasiye, işle ilgili şehir içi ulaşım, posta, işle ilgili bina, demirbaş, taşıt alımı dolayısıyla alınan borçlara ödenen faizler, bina ya da demirbaş onarım giderleri, yapılan işin hacmi ile orantılı temsil ve ağırlama giderleri, serbest meslek kazancı belirlenirken gider olarak dikkate alınabilir. İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar ise amortismanın yarısını gider yazabilirler.

4. Serbest meslek defteri gider sayfası: Serbest meslek erbabı kazanç elde etmek ve işinin devamını sağlayabilmek için bir takım harcamalar yapmak durumundadır. İşte bu yaptığı harcamaları kazanç defterinin gider sayfasında gösterir. Serbest meslek kazanç defterinin sol tarafı gider sayfasıdır. Sayfalar numaralıdır. Defter işe başlandığında notere tasdik ettirilir. Karşılıklı sayfaların numaraları aynıdır. Defterin sağ tarafı gelir sayfasıdır. 1 numaralı gider sayfasının kaşısındaki sayfa da 1 numaralı gelir sayfasıdır. Gider sayfasında aşağıdaki bilgilir yer alır.

4.1. Serbest meslek defteri gider sayfasındaki bilgiler:

1. Sıra numarası
2. Kayıt tarihi
3. Alınan belgenin tarihi ve numarası
4. Giderlerin çeşidi
5. Giderlerin tutarları yazılır.
6. Giderler için ödenen indirilecek KDV yazılır.

Serbest meslek kazanc defteri gider sayfası aşağıdaki gibidir:

Sıra No Kayıt
Tarihi
Alınan Belgenin Tarih ve Numarası GİDER ÇEŞİDİ Ödenen Gider Tutarı İndirilecek KDV
           
           
           
           
           
           
      TOPLAM    


Örnek:
Bir Serbesst muhasebeci mali müşavirin 2008 yılının Aralık Ayı işlemleri aşağıdaki gibidir:

- SMMM nin dönem başı yekünü 2.000 TL dir
- SMMM 02.12.2008 tarihinde işyeri kirası olarak 1.500 TL parayı bankaya yatırmıştır. Karşılğında dekont almıştır. Dekont numarası: 703
- SMMM 09.12.2008 tarihinde 400 TL tutarında kırtasiye malzemesini 75 nolu fatura ile almıştır. KDV oranı %18 hariç
- SMMM 12.12.2008 tarihinde 200 TL tutarındaki elektrik faturasını ödemiştir. Fatura numarası: 485. KDV %18 hariç
- SMMM 15.12.2008 tarihinde 300 TL tutarında telefon faturasını ödemiştir. Fatura numarası: KDV oranı %18 dahil
- SMMM 20.12.2008 tarihinde 600 TL tutarında brüt ücret ayrıca 117 TL SSK işveren payı ödemiştir. (Tehlike sınıfı:1 olarak hesaplanmıştır)

Otomatik ücret bordrosu düzenleme programı (Excel)


Cevap:
SMMM'nin serbest meslek kazanc defterinin gider sayfası aşağıdaki gibi doldurulur:

Gider Sayfası
Sıra No Kayıt
Tarihi
Alınan Belgenin Tarih ve Numarası GİDER ÇEŞİDİ Ödenen Gider Tutarı İndirilecek KDV
1 01.12.2008 - Yekün 2.000 -
2 02.12.2008 02.12.2008 / 703 Kira Ödemesi 1.500 -
3 09.12.2008 09.12.2008 / 75 Kırtasiye Malzemesi 400 72
4 12.12.2008 12.12.2008 / 485 Elektrik Ödemesi 200 36
5 15.12.2008 15.12.2008 / 987 Telefon Ödemesi 300 -
6 20.12.2008 20.12.2008 / - Personel Ücreti 600 -
7 20.12.2008 20.12.2008 / - SSK İşveren Payı 117 -
      TOPLAM 5.117 108

 

5. Gider Kayıtları Uygulaması: Serbest meslek kazançlarının tespitinde hasılattan indirilecek giderler Gelir Vergisi Kanunu’nun 68. maddesinde bentler halinde açıklanmıştır. Söz konusu madde 5035 sayılı Kanun’la 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden düzenlenmiştir. Yapılan yeni düzenlemeler çerçevesinde serbest meslek faaliyetinin ifası sırasında yapılan ve belgelendirilmek suretiyle gider kabul edilen ödemeler aşağıdaki gibidir.

- Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmımnı iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.)
- Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye'de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27. maddede yazılı giyim giderleri
- Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri (seyahat maksadının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak şartıyla)
- Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dâhil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328 inci maddesine göre hesaplanacak zararlar dâhil)
- Kiralanan veya envantere dâhil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri
- Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller
- Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri
- Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatlar
- Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklâm vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar
- Mesleki faaliyetle ilgili olarak kanun, ilam ve mukavelenameye göre ödenen tazminatlar. Her türlü para cezaları ve vergi cezalan ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez.

sayfa 1

sonraki sayfa >>>>>

Serbest meslek defteri

hesap planı
Ayrıntılı Hesap Planı
2021 pratik bilgiler
2021 Pratik Bilgiler
muhasebe video eğitimi
Muhasebe Video Eğitimi
muhasebe haberleri
Güncel Haberler
REKLAM

muhasebe soruları
Muhasebe Soruları
muhasebe öğretmeni
Muhasebe Öğretmeni
enflasyon oranları
Enflasyon Oranları
kdv hesaplama
KDV Hesaplama